Text Size

Ελληνικές δημοσιεύσεις

Oστεοπορωτικα Καταγματα

Η οστεοπόρωση αποτελεί την πιο συχνή μεταβολική νόσο των οστών. Χαρακτηρίζεται από το τρίπτυχο της ελάττωσης της οστικής μάζας, τη διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής του οστού και κατά συνέπεια τη μειωμένη αντοχή του οστού και την αυξημένη συχνότητα ...

Οστικές μεταστάσεις

Στην εργασία αυτή ανασκοπούνται οι σύγχρονες μέθοδοι διαγνωστικής και θεραπευτικής προσέγγισης των οστικών μεταστάσεων. Οι οστικές μεταστάσεις αποτελούν συχνή καταστρεπτική βλάβη των οστών. Οι συνέπειές τους είναι σοβαρές τόσο για ...

Ρηξη Π.Χ.Σ.

Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος είναι ο σύνδεσμος του γόνατος ο οποίος υφίσταται συχνότερατραυματισμό1,2. Η συχνότητα της κάκωσης αυτής αυξάνεται συνεχώς, με τη συμμετοχή όλο και περισσoτέρων ατόμων στον επαγγελματικό ή ...

News Image

Oστεοπορωτικα Καταγματα

Η οστεοπόρωση αποτελεί την πιο συχνή μεταβολική νόσο των οστών. Χαρακτηρίζεται από το τρίπτυχο της ε...

News Image

Οστικές μεταστάσεις

Στην εργασία αυτή ανασκοπούνται οι σύγχρονες μέθοδοι διαγνωστικής και θεραπευτικής προσέγγισης των ο...

News Image

Ρηξη Π.Χ.Σ.

Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος είναι ο σύνδεσμος του γόνατος ο οποίος υφίσταται συχνότερατραυματισμό1,...

Κακώσεις χιαστού

Ελληνικές Δημοσιεύσεις - Info orthopaedics and traumatology

Article Index
Κακώσεις χιαστού συνδέσμου
Ανταγωνισμός
Άλλοι παράγοντες
Βιβλιογραφία
All Pages

 

 Α­ΝΤΩΝΙΟΣ ΑΓΓΟΥΛΕΣ 1, ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΤΟΥΛΗΣ 2, ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΙΧΟΣ1 1Δ΄ Ορθοπαιδικό Τμήμα ΠΓΝ «Α­σκληπιείο Βούλας» 2Νοσοκομείο «Υγεία »

Αι­τιο­λο­γί­α & πρόλη­ψη των κα­κώ­σε­ων του πρό­σθιου χια­στού συνδέσμου

Οι ρήξεις του προσθίου χιαστού συνδέσμου (ΠΧΣ) είναι συχνές κακώσεις του γόνατος, οι οποίες αφορούν κυρίως άτομα νεαρής ηλικίας με αυξημένη δραστηριότητα. Το κοινωνικοοικονομικό κόστος που προκαλεί η αντιμετώπιση και αποκατάσταση των κακώσεων του ΠΧΣ είναι μεγάλο. Για τους λόγους αυτούς η πρόληψη των κακώσεων του συνδέσμου θεωρείται επιβεβλημένη. Στην εργασία αυτή αναλύονται οι παράγοντες κινδύνου κάκωσης του συνδέσμου και επιχειρείται η κατανόηση των ενδογενών και εξωγενών μηχανισμών τους. Προσεγγίζονται οι τρόποι παρέμβασης στους μηχανισμούς εκείνους στους οποίους οι κατάλληλες προσαρμογές θα συνεισφέρουν στη μείωση της συχνότητας των τραυματισμών του ΠΧΣ.
Εισα­γω­γή

   Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος είναι ο σύνδεσμος του γόνατος ο οποίος υφίσταται συχνότερα τραυματισμό 1,2. Η συχνότητα της κάκωσης αυτής αυξάνεται συνεχώς, με τη συμμετοχή όλο και περισσότερων ατόμων στον επαγγελματικό ή ερασιτεχνικό αθλητισμό 3,4. Στις ΗΠΑ οι κακώσεις του συνδέσμου αυτού αφορούν 1/3000 άτομα του γενικού πληθυσμού κάθε χρόνο, ενώ η συχνότητα τραυματισμού του συνδέσμου αυτού είναι ακόμη μεγαλύτερη στις νεότερες ηλικίες. Συγκεκριμένα στις ηλικίες μεταξύ των 15 και 45 ετών, όπου αντιπροσωπεύονται και τα άτομα με τη μεγαλύτερη συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες, η συχνότητα του τραυματισμού του ΠΧΣ υπολογίζεται σε 1/17505. Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος έχει ως κύρια λειτουργία την παρεμπόδιση της πρόσθιας μετατόπισης της κνήμης σε σχέση με το μηρό στις δραστηριότητες ανοικτής κινητικής αλυσίδας και επίσης τον περιορισμό της οπίσθιας μετατόπισης του μηριαίου όταν η κνήμη είναι ακινητοποιημένη, όπως στις δραστηριότητες της κλειστής κινητικής αλυσίδας 6. Συγχρόνως αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την εξασφάλιση της φυσιολογικής κινητικότητας του γόνατος, αφού συνεισφέρει τόσο στη στατική όσο και στη δυναμική σταθερότητα της άρθρωσης 7,8,9,10. H οξεία ρήξη του ΠΧΣ είναι μια συχνή κάκωση τόσο σε αθλητές όσο και σε μη ασκούμενους, που έχει ως αποτέλεσμα τη μηχανική αστάθεια και την τελική έκπτωση της λειτουργικότητας του γόνατος 11. Ο τραυματισμός του συνδέσμου αυτού και η αποκατάστασή του έχει ως συνέπεια την απώλεια σημαντικού αριθμού εργατοωρών και την επιβάρυνση του συστήματος υγείας με μεγάλα ποσά. Στις ΗΠΑ υπολογίζεται ότι η αποκατάσταση μόνο των 50.000 ρήξεων του ΠΧΣ κοστίζει περί το 1 δισεκατομμύριο δολάρια 6. Στο ποσό αυτό δε συμπεριλαμβάνεται το κόστος από τη συντηρητική αντιμετώπιση των τραυματισμών αυτών, τη μετεγχειρητική αποκατάσταση, τις μετεγχειρητικές επιπλοκές ή τις συνέπειες σε βάθος χρόνου στην κατάσταση της υγείας του ασθενούς από τους τραυματισμούς αυτούς 5. Για τους λόγους αυτούς γίνεται φανερή η σημασία της πρόληψης των τραυματισμών του συνδέσμου και των αρνητικών συνεπειών τους για τον ασθενή και το κοινωνικό σύνολο.

Κάμψη 'Εκταση :: Ο ΠΧΣ αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την εξασφάλιση της φυσιολογικής κινητικότητας του γόνατος

Εικόνα 1. KάμψηΈκταση :: Ο ΠΧΣ αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την εξασφάλιση της φυσιολογικής κινητικότητας του γόνατος.

Eικόνα 2 :: Μαγνητική τομογραφία γόνατος Ρήξη ΠΧΣ   Eικόνα 3 :: Η χρήση προφυλακτικών ναρθήκων του γόνατος ως μέσου πρόληψης των τραυματισμών του ΠΧΣ δεν έχει τεκμηριωθεί

Εικόνα 2. Μαγνητική τομογραφία γόνατος - Ρήξη ΠΧΣ.

Eικόνα 3. Η χρήση προφυλακτικών ναρθήκων του γόνατος ως μέσου πρόληψης των τραυματισμών του ΠΧΣ δεν έχει τεκμηριωθεί.

Αιτιο­λο­γία

  Περίπου 30% όλων των τραυματισμών του ΠΧΣ είναι αποτέλεσμα άμεσης επαφής με άλλο συμπαίκτη ή αντικείμενο 5. Το υπόλοιπο 70% των κακώσεων δεν οφείλεται στο μηχανισμό αυτό. Οι βασικοί μηχανισμοί των τραυματισμών του ΠΧΣ οι οποίοι δεν είναι αποτέλεσμα άμεσης επαφής παραμένουν αδιευκρίνιστοι. Με μεγαλύτερη συχνότητα τραυματισμών του ΠΧΣ που δεν οφείλονται σε άμεση επαφή εμφανίζεται σε δραστηριότητες όπως η απότομη μείωση της ταχύτητας του αθλητή, η προσγείωση με στροφή πάνω στο κάτω άκρο, οι αδέξιες προσγειώσεις μετά από άλμα και η απώλεια του ελέγχου της κίνησης από τον αθλητή 5. Μια πιθανή εξήγηση αυτών των τραυματισμών αποτελεί το γεγονός ότι έχουν συμβεί αλλαγές στο πρότυπο ενεργοποίησης των μυϊ­κών ομάδων οι οποίες ελέγχουν σε φυσιολογικές συνθήκες την άρθρωση του γόνατος. Έ­τσι ο νευρομυϊ­κός έλεγχος καθίσταται ανεπαρκής και η λανθασμένη ή η καθυστερημένη ενεργοποίηση του νευρικού συστήματος δεν εξασφαλίζει την αποτελεσματική μυϊ­κή προστασία στην άρθρωση 33. Οι πιθανοί παράγοντες κινδύνου για τους τραυματισμούς αυτούς διακρίνονται σε 2 μεγάλες κατηγορίες: τους εξωγενείς και τους ενδογενείς παράγοντες. Ε­ξωγενείς παράγοντες κινδύνου είναι οι περιβαλλοντικοί (εξοπλισμός, υποδήματα, έδαφος), το επίπεδο ανταγωνισμού και το επίπεδο προπόνησης, ενώ οι ενδογενείς παράγοντες μπορεί να είναι ορμονικοί, ανατομικοί (γωνία Q, μέγεθος μεσοκονδυλίου εντομής κ.ά.) και εμβιομηχανικοί (νευρομυϊ­κός έλεγχος, κινητική δεξιότητα, ιδιοδεκτική αισθητικότητα). Α. Εξω­γε­νείς πα­ράγοντες 1. Πε­ριβαλλο­ντικοί παράγοντες Ι. Τύπος υποδήματος Σε προοπτική μελέτη έχει παρατηρηθεί η μεγαλύτερη συχνότητα τραυματισμών του ΠΧΣ σε αθλητές αμερικανικού ποδοσφαίρου που φορούσαν υποδήματα με μεγαλύτερες βεντούζες στην περιφέρεια της σόλας και ένα μικρότερο αριθμό βεντουζών στο εσωτερικό της, σε σχέση με άλλους τύπους υποδημάτων 12. Η μεγαλύτερη στροφική αντίσταση μεταξύ του υποδήματος και του εδάφους πιθανό να εξηγεί τη μεγαλύτερη συχνότητα των τραυματισμών. Τα υποδήματα αυτά εξασφαλίζουν μεγαλύτερη απόδοση, σε βάρος όμως της ασφάλειας, γεγονός που επιβάλλει την ανάλυση των προδιαγραφών που θα εξασφαλίζουν και τους δύο αυτούς παράγοντες 5.

 

ΙΙ. Έδαφος

 Έ­νας ανισόπεδος αγωνιστικός χώρος, όπως ένα γήπεδο με γρασίδι στο οποίο υπάρχουν λακκούβες, προδιαθέτει σε τραυματισμούς του συνδέσμου. Σε μία μελέτη, πολλοί ασθενείς αναφέρουν την προσγείωση ή το βηματισμό κατά τη στιγμή του τραυματισμού 5. Η αδέξια κατά κάποιο τρόπο στάση του άκρου ποδός δεν δίνει περιθώρια κινητοποίησης του μηχανισμού του νευρομυϊκού ελέγχου και ενεργοποίησης των μυϊ­κών εκείνων ομάδων οι οποίες προστατεύουν το σύνδεσμο από τον τραυματισμό. Οι τραυματισμοί του ΠΧΣ οι οποίοι δεν οφείλονται σε επαφή με αντίπαλο ή κάποιο αντικείμενο σύμφωνα με τους Scrantοn και συν. συμβαίνουν πιο συχνά σε ξηρό αγωνιστικό έδαφος 13. Α­ξιοσημείωτη είναι η αναφορά σε δύο μελέτες της μεγαλύτερης επίπτωσης των τραυματισμών στο γόνατο, την ποδοκνημική, τους ισχιοκνημιαίους και γενικά το κάτω άκρο σε αθλητές οι οποίοι αγωνίζονται σε τεχνητό χλοοτάπητα, σε σχέση με αυτούς που συμμετέχουν σε αθλήματα τα οποία λαμβάνουν χώρα σε φυσιολογικό γρασίδι. Το γεγονός αυτό χρήζει περαιτέρω μελέτης 14,15.

ΙΙΙ. Νάρθηκες

 Κατά το τέλος της δεκαετίας του 1970 εισήχθη η χρήση προφυλακτικών ναρθήκων του γόνατος ως μέσου πρόληψης των τραυματισμών της άρθρωσης. Α ν και οι πρώτες μελέτες ανέφεραν τη μείωση των τραυματισμών του γόνατος 16, η έρευνα η οποία ακολούθησε υπέδειξε τα αντίθετα αποτελέσματα 17,18. Το 1984 η Α­μερικανική Α­καδημία Ορθοπαιδικών Χειρουργών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχαν επαρκή δεδομένα που να στηρίζουν τη συνεισφορά των προφυλακτικών ναρθήκων του γόνατος στη μείωση των τραυματισμών της άρθρωσης. Η χρήση των ναρθήκων του γόνατος εξακολουθεί να είναι δημοφιλής από τους ερασιτέχνες και επαγγελματίες αθλητές, χωρίς να υπάρχουν επαρκή βιβλιογραφικά δεδομένα τα οποία να στηρίζουν την ενέργεια αυτή. Υποστηρίζεται ότι η ευεργετική δράση των ναρθήκων εξασφαλίζεται από τη θετική τους επίδραση στην ιδιοδεκτική αισθητικότητα 3, αλλά δε βρέθηκε να επηρεάζουν την ηλεκτρομυογραφική δραστηριότητα, σε σύγκριση με αθλητές οι οποίοι δε χρησιμοποίησαν αυτό τον εξοπλισμό 19. Συμπερασματικά, καμία έως σήμερα μελέτη δεν υποστηρίζει τη μείωση του αριθμού των ρήξεων του ΠΧΣ από τη χρήση ναρθήκων του γόνατος.



Χρήσιμες Συμβουλές

Nεύρωμα Morton

To νεύρωμα Morton χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη καλοήθους ογκιδίου στο τρίτο κυρίως και στο δεύτερο πελματιαίο νεύρο. Πιο συχνά σε ποσοστό 80%-85% η πάθηση αφορά το τρίτο μεσοδακτύλιο διάστημα. Είναι πιο συχνό σε γυναίκες ηλικίας 40-50 ετών. Το πιο κλασικό σύμπτωμα είναι ο καυστικός πόνος κατά τη βάδιση ή σε παρατεταμένη ορθοστασία που αναγκάζει πολλές φορές τον πάσχοντα να βγάζει τα υποδήματα του. Το τελευταίο αποτελεί χαρακτηριστικό σύμπτωμα του νευρώματος Morton.

Για να τεθεί σφαλή διάγνωση της πάθησης πρέπει να αποκλειστούν άλλα αίτια πόνου στην περιοχή των μεταταρσίων όπως ρευματοειδής αρθρίτιδα, νευρολογικές παθήσεις όπως οσφυ»ική ριζίτιδα αλλά και μεταταρσαλγία από την πίεση των κεφαλών του 3ου και 4ου μεταταρσίου.

Μπορεί να δοκιμασθεί η συντηρητική θεραπεία με μαλακά πέλματα κάτω από τις κεφαλές των μετατταρσίων ή τοπική ένεση με κορτιζόνη, αλλά συχνά χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση με καλά αποτελέσματα ως επί το πλείστον.

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ - Η ΣΙΩΠΗΛΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ

Η οστεοπόρωση αποτελεί την πιο συχνή μεταβολική νόσος των οστών και χαρακτηρίζεται από την ελάττωση της οστικής μάζας, τη διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής του οστού και κατά συνέπεια την μειωμένη αντοχή του οστού και την αυξημένη συχνότητα καταγμάτων. Η ποσοτική αλλά και ποιοτική αυτή διαταραχή συνδιάζεται με ένα αυξημένο αριθμό καταγμάτων σε κλασικές περιοχές όπως το ισχίο, τα σπονδυλικά σώματα και το περιφερικό άκρο της κερκίδος αλλά όχι μόνο σε αυτές αφού η αυξημένη επίπτωση της καταγματικής νόσου αφορά ολόκληρο το σκελετό. Διαβάστε περισσότερα..

Είναι απαραίτητη η βιταμίμη D για το σκελετό;

Η βιταμίνη D είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη της οστεοπόρωσης αφού μεγιστοποιεί την εντερική απορρόφηση του Ca. Η έκθεση στον ήλιο για 10 – 15 λεπτά δύο φορές εβδομαδιαίως συνήθως επαρκεί για το σχηματισμό του απαραίτητου μεταβολίτη. Η συνιστώμενη καθημερινή δόση της βιταμίνης D είναι 400 IU για τις ηλικίες 51-70 και 600 IU για τις μεγαλύτερες ηλικίες.Τροφές πούσιες στη βιταμίνη αυτή είναι εκτός από τα γαλακτοκομικά προιόντα, τα δημητριακά, ο κρόκος του αυγού και τα λιπαρά ψάρια. Η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες όπως ναυτία, αδυναμία, σύγχυση ή ακόμα και ανωμαλίες του καρδιακού ρυθμού. περισσότερα άρθρα..